le hoi - UBND TP Vị Thanh

 

Lễ hội

Ngày 18-06-2021

Lễ hội của 3 dân tộc:

Hỏa Lựu - Vị Thanh là vùng đất trẻ, đã vậy các lễ hội cũng thiếu bề dày truyền thống. Phần lớn, mang theo từ quê hương bản quán người khẩn hoang về đây. Có thể thấy, lễ hội gia đình và lễ hội cộng đồng là phổ biến trong 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa.

3-1. Các lễ hội truyền thống gắn với tập tục gia đình người Việt:

Tương tự nhiều nơi khác, ngoài các lễ hội tổ chức tại cộng đồng (đình, miễu); trong năm mỗi gia đình người Việt đều tổ chức các lễ hội, ngày tết truyền thống:

- Tết Nguyên Đán: là lễ hội chính và quan trọng nhất, vào những ngày đầu năm. Bên cạnh các lễ thức, dân gian còn dành nhiều thời gian để “ăn tết”, “chơi tết” suốt cả tháng, như câu nói: “Tháng giêng là tháng ăn chơi”. Về sau, do nhà nông ngày càng bộn bề công việc trồng trọt, chăn nuôi, nên thời gian tết rút xuống còn 7 ngày, rồi 3 ngày. Tuy nhiên, từ giữa tháng chạp người ta đã chuẩn bị đón tết. Sau đó, những ngày cận tết sẽ diễn ra các lễ tiết theo tập tục, truyền thống:

- Ngày 23 tháng chạp, lễ đưa ông Táo về trời.

- Từ 24-25 tháng chạp, con cháu cùng đi tảo mộ ông, bà. Sau đó, lo dọn dẹp nhà cửa, lau chùi bàn thờ gia tiên, lo nhang đèn, hoa và mâm ngũ quả.

- Chiều cuối năm (ngày cuối tháng chạp) là lễ thức cúng rước Ông Bà về đoàn tựu, cùng ăn tết với con cháu.

- Tối đêm giao thừa (đêm cuối trước khi sang qua ngày mồng một), nhà nhà bày mâm cúng, đón giao thừa.

- Sáng mồng một tết, con cháu quây quần mừng tuổi ông, bà, cha, mẹ. Đi xem múa lân, tham gia các trò chơi, giải trí ở xóm, làng, phố chợ. Sang thời hiện đại, dịp tết đi xem văn nghệ cải lương, chiếu phim,..v.v..

- Trong 3 ngày tết theo thông lệ, mọi người sẽ thực hiện lối ứng xử truyền thống “mồng một tết cha (nhà bên nội), mồng hai đi mừng tuổi bên vợ (nhà vợ hoặc bên ngoại); và mồng ba đi chúc tết nhà thầy”.

Sang mồng 3, bày mâm cúng tiển đưa ông, bà; cũng là sự báo hiệu đã qua tết, mọi sinh hoạt trở lại bình thường.

- Tết Thanh Minh, dịp lễ tảo mộ tổ tiên, ông, bà, cha, mẹ và người thân quá cố tảo mộ là làm cỏ, sửa sang, cúng kiến ngôi mộ vào tháng ba âm lịch.

- Tết Đoan Ngọ (còn gọi tết mồng 5 tháng 5 âm lịch). Đúng vào ngày này người ta cũng tổ chức cúng kiến, ăn uống như ăn tết nữa năm để chuẩn bị xuống đồng gieo, sạ lúa.

- Tết Trung Thu, vào ngày rằm tháng tám (15 âm lịch). Đây là dịp tết dành cho thiếu nhi; tổ chức vui chơi cộ đèn nhân đêm trăng rằm, tỏa sáng nhất trong năm.

Ngoài các lễ hội theo truyền thống, thông lệ hàng năm; mỗi gia đình có các nghi lễ vòng đời: Quan, hôn, tang, tế và hiếu hỷ như:

- Quan, tức lễ gia quan, đội khăn, trưởng thành theo miền ngoài, ở miền Hậu Giang, Hỏa Lựu - Vị Thanh không thấy tục lệ này.

- Hôn: Lễ thành hôn (đám cưới) nên vợ nên chồng. Thời xưa, phải cử hành đến 6 lễ (lục lễ), dần dần chỉ còn 3, rồi 2 lễ: đám hỏi và đám cưới. Chú rễ đi cưới vợ phải nạp sính lễ (heo, tiền), có khai trầu rượu, làm lễ thượng đăng (lên đèn), lễ giở mâm trầu, lạy ra mắt ông, bà quá cố và ông bà, họ tộc  đương thời. Thời hiện đại nhiều lễ tiết phức tạp, bị lượt bỏ đi nhất là các hủ tục, bỏ tục đòi lễ vật, lạy người sống,..v.v..

- Tang (đám ma): Các nghi thức dành cho người quá cố trong gia đình. Người chết được khâm liệm trong quan tài (hòm) đưa đi chôn cất. Người Khmer hầu hết đều hỏa táng (thiêu). Thời hiện đại, một số người Việt cũng theo cách hỏa táng. Đám ma thường diễn ra từ 2-3 ngày, người thân mặc tang phục trắng, hoặc chích khăn tang trắng, tùy theo mối quan hệ với người quá cố.

- Tế: Các lễ cúng, lễ giỗ của ông, bà, cha, mẹ,… và người thân qua đời. Dân gian gọi là đám giỗ hay ngày “kỵ cơm”, “cúng cơm”. Trong ngày giỗ, con cháu quây quần gói bánh, làm mâm cơm dâng cúng trên bàn thờ. Dịp này, gia chủ còn có mâm cúng liệt sĩ, cúng đất đai.

Ngoài các lễ trên, trong gia đình còn có các lễ cúng, đám tiệc vui, như: Đám đầy tháng cho trẻ chào đời tròn tháng; Đám thôi nôi mừng trẻ tròn năm. Trong các lễ này, người ta thường cúng chè, xôi, gà, vịt.

Thời hiện đại, ảnh hưởng văn hóa phương Tây, nhiều người làm tiệc mặn, tiệc ngọt mừng sinh nhật. Các gia đình khá giả thì tổ chức ăn lễ “lục tuần” (tròn 60 tuổi), “thất tuần” (tròn 70 tuổi) hay “bát tuần thượng thọ” (tròn 80 tuổi trở lên).

3-2. Các lễ hội truyền thống gia đình và cộng đồng của người Hoa:

Do ảnh hưởng văn hóa phương Đông, người Hoa có những lễ hội gần giống như người Việt. Tuy vậy, tiến hành lễ thức khác nhau như: lễ vật đám cưới phải có heo quay và nhiều loại bánh. Qua giao thoa văn hóa; ngày nay hầu hết các gia đình người Hoa đều thực hiện các nghi thức lễ hội, lễ cúng, hiếu hỷ giống như người Việt. Đó là các ngày tết Nguyên đán, Thanh minh, Mồng 5 tháng 5 âl, Tết Trung thu,..v.v..Đặc biệt, các cơ sở thờ tự: Chùa Ông, Quan Đế miếu, đều tổ chức lễ vía Quan Thánh Đế Quân (Quan Công), vía Bổn Đầu Công (Ông Bổn).

3-3. Các lễ hội truyền thống của người Khmer:

Cộng đồng người Khmer Hỏa Lựu - Vị Thanh sống theo phum, sóc mà ngôi chùa là trung tâm văn hóa - tín ngưỡng tôn giáo và dân gian. Hàng năm, người Khmer có những lễ hội tiêu biểu được tổ chức ngoài cộng đồng, gắn với ngôi chùa. Đồng thời, tại gia đình giống như nhiều địa phương khác ở vùng ĐBSCL như:

- Lễ Cholchnam Thmay: Là lễ mừng năm mới hay “lễ chịu tuổi” (tương tự như tết Nguyên đán của người Việt). Lễ thường kéo dài 3 ngày. Tết này không có ngày giờ cố định, theo lịch cổ truyền (đại lịch). Đây cũng là ngày tết của các nước Campuchia, Lào, Thái Lan, Myama, Sri Lan ka. Dịp này, người Khmer đến làm lễ tại chùa, với các nghi thức cổ truyền.

- Lễ Sene Dolta: Là lễ cúng ông bà, tổ tiên, như lễ báo hiếu được tổ chức trong các ngày cuối tháng tám âm lịch hàng năm.

- Lễ Ok-om-bok: Là lễ cúng trăng hay lễ đút cốm dẹp. Thời gian tổ chức tại các chùa Khmer ở Hỏa Lựu - Vị Thanh, vào ngày 14 và 15 tháng 12 theo lịch của người Khmer Nam Bộ. Cúng trăng mang ý nghĩa tiển đưa mùa mưa, chào đón mùa khô và tạ ơn thần mặt trăng đã ban cho mùa màng tốt tươi. Đặc biệt, trong lễ hội có hoạt động rước nước, thông qua đua ghe ngo, làm nên nghi lễ đặc sắc của lễ hội Ok-om-bok.

Ngoài 3 lễ hội tiêu biểu nêu trên, người Khmer ở Hỏa Lựu - Vị Thanh còn có nhiều lễ thức khác, bắt nguồn từ tín ngưỡng Phật giao như: lễ dâng bông, lễ dâng y (cà sa), lễ ban hành giáo lý, lễ Phật đản, lễ nhập hạ,..v.v..Các lễ cưới, lễ tang lễ, lên nhà mới, lễ dâng phước,…đều tiến hành theo nghi thức truyền thống dân tộc Khmer.

3-4. Các lễ hội cộng đồng mới ở thành phố Vị Thanh ngày nay:

Sau năm 1975, hòa vào xu thế mới, xây dựng và phát triển đất nước; quê hương Vị Thanh. Theo sự biến đổi trong đời sống văn hóa - chính trị; nhiều hình thức lễ hội mới được tiến hành, rồi trở thành nét văn hóa đặc trưng, của cộng đồng, theo trào lưu hiện đại của đất nước, được tổ chức thường xuyên trên địa bàn; được nhân dân hưởng ứng, tập trung dự lễ và vui chơi trong ngày hội:

- Lễ hội mừng Đảng, mừng Xuân - đón giao thừa năm mới; được tổ chức tại quảng trường, vào tối giao thừa. Người dân có dịp đón giao thừa vui chơi trên đường phố, xem bắn pháo hoa.

- Lễ hội 30/4 - Mừng ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Lễ này thường gắn liền với ngày Quốc tế Lao động 1/5. Những ngày này, người dân, công chức được nghỉ lễ cùng nhau ra phố vui chơi, giải trí, mua sắm.

- Lễ hội mừng Quốc Khánh - 2/9: Đây là chương trình lễ hội lớn của cả nước, mừng ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (nay là nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam). Được nghỉ lễ, mọi người tập tụ xem nghệ thuật, vui chơi, giải trí.

- Lễ kỷ niệm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam - 22/12, còn gọi là tết Quân đội. Dù không phải là ngày nghỉ, nhưng nhân dân, cán bộ, chiến sĩ cũng tập trung trong các buổi họp mặt, sinh hoạt văn hóa mừng lễ.

Trong các ngày lễ hội truyền thống, Đảng bộ, chính quyền địa phương thường tổ chức các cuộc gặp gở, họp mặt truyền thống, đi viếng thăm các Bà Mẹ VNAH, Anh hùng LLVT, gia đình thương binh, liệt sĩ; gia đình có công với cách mạng; những cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ hưu trí hoặc đi thăm tặng quà cho các gia đình nghèo, khó khăn.

Ngoài các lễ hội mới mang tính truyền thống; tỉnh Hậu Giang - TP.Vị Thanh thường xuyên tổ chức các lễ hội, sự kiện kinh tế, văn hóa đột xuất như : Festival lúa gạo (2009), Ngày hội Văn hóa, Thể thao, Du lịch vùng đồng bào Khmer Nam Bộ (2014), Diễn đàn kinh tế hợp tác ĐBSCL (MDEC -2016), Kỷ niệm chiến thắng Chương Thiện, Tổ chức diễu hành, diễu binh và đua ghe ngo.

Đang online: 1
Hôm nay: 170
Đã truy cập: 141905
Bạn chưa có đủ quyền truy nhập portlet này.